Świadkowie trzęsień ziemi opowiadają o zadziwiającym zjawisku związanym z czymś, co jest widoczne na niebie na chwilę przed rozpoczęciem się kataklizmu. Zauważyli oni na niebie dziwne światła. Świadkowie opisywali je jako coś przypominające zorzę polarną, mieniące się wszystkimi kolorami tęczy.

 Zjawisko tajemniczych świateł zauważono już wielokrotnie. Jedne z pierwszych relacji pochodzą z 1888 roku, kiedy to dziwna tęcza pojawiła się na niebie nad Nową Zelandią, a tuż potem nastąpiło trzęsienie ziemi.

Przez wiele lat nie było dowodów, że rzeczywiście takie światła pojawiają się na niebie. Przełom nastąpił w Japonii, kiedy dziwna wielobarwna tęcza oficjalnie została uznana za zwiastun wstrząsów, gdy w 1965 roku podczas trzęsienia ziemi w Japonii, po raz pierwszy sfotografowano ją nad miejscowością Nagano.

 W kolejnych latach pojawiało się coraz więcej dowodów. Światła uwieczniono na filmie m.in. podczas trzęsień ziemi w Peru w 2007 roku, we Włoszech w 2009 roku czy w Chile w 2010 roku. To niezwykłe zjawisko czasem zwiastuje również wybuch wulkanu – pojawiło się ono np. w 2011 roku tuż przed erupcją Sakurajimy w Japonii.

Światła na niebie powstają najczęściej odległości 100-500 km od epicentrum wstrząsów. Na nagraniu poniżej można obejrzeć to zjawisko, które wystąpiło 12 maja 2008 roku na niebie nad chińską miejscowością Tianshui na pół godziny przed nadejściem trzęsienia ziemi. Epicentrum wstrząsów znajdowało się wtedy 450 km od tego miasta.

Nie sposób wyjaśnić natury tego fenomenu. Kanadyjscy geolodzy postanowili więc przyjrzeć się bliżej temu zjawisku. W tym celu przeanalizowali zdjęcia i nagrania oraz dane sejsmologiczne pochodzące z peruwiańskiego trzęsienia ziemi z 2007 roku. Pozwoliło to oszacować skalę oraz czas trwania tajemniczych świateł.

Naukowcy doszli do wniosku, że podniebna tęcza zwiastująca nadejście wstrząsów, może przybierać różne kształty i rozmiary. Najczęściej jednak przypomina ona rozświetlone chmury albo pionowy słup kolorowego „ognia”.

 Zjawisko pojawia się albo tuż przed, albo w trakcie wstrząsów, w wyniku rozchodzących się fal sejsmicznych, które gwałtownie zmieniają lokalne ciśnienie. Jaki dokładnie to ma wpływ na pojawienie się optycznego fenomenu, nie udało się jednak ustalić. Niektórzy twierdzą, że zmiany w polu magnetycznym Ziemi, mogłoby wywołać pojawienie się świateł. Dowodów na słuszność tej teorii jednak jak dotąd brak.

 Udało się jednak stwierdzić, podczas jakich trzęsień ziemi na niebie zachodzi to niezwykłe zjawisko. Okazało się, że tajemnicze światła nie zawsze towarzyszą wstrząsom. Prawie zawsze (w 97 proc. przypadków) pojawiają się, gdy epicentrum znajduje się w głębi płyty tektonicznej. Nieco rzadziej (w 85 proc. przypadków) światła zaobserwować można podczas trzęsień ziemi zachodzących na styku dwóch płyt.

– Zjawisko to w zestawieniu z innymi parametrami może być bardzo pomocne w przewidywaniu silnych trzęsień ziemi – powiedział o wynikach badań Robert Thiriault, geolog pracujący w kanadyjskim Ministerstwie Zasobów Naturalnych.