W lasach górzystej, centralnej Bośni, około 130 km na północ od Sarajewa, na obrzeżach miejscowości Zavidovići znajduje się 15 kamiennych kul różnej wielkości, leżących w starym korycie okolicznej rzeki.

Kamienne kule znalezione nieopodal miasteczka Zavidovići już w latach 30., według miejscowych przekazów ukazały się po wielkiej powodzi w regionie w 1936 r., gdy z terenów wycofała się woda, a wraz z nią osunęła się ziemia. Ludzie myśleli, że w sferach znajdą złoto. Przybyli z narzędziami, chcąc je rozłupywać. Próbowali całymi tygodniami, w wielu grupach, różnymi siłami, ale w środku nie znaleźli niczego. Dziś około 20 kamiennych kul leży rozłupanych w całej okolicy. Nietkniętych przetrwało 15.

Samir Osmanagić to archeolog, który na co dzień mieszka w Houston w Teksasie i tam prowadzi prywatne wykłady. Doktorat obronił w Sarajewie i jest uważany za człowieka, który głosi kontrowersyjnie teorie. Na wiosnę tego roku uznał, że to absolutnie niemożliwe, by takie kule dziełami natury. Są tak ciężkie, tak mocno "zbite" i jednorodne w swej budowie, że wyglądają na odlane w formach. Największa z nich ma średnicę ponad 3 m i masę 35 ton.

Kamienne sfery w Nowej Zelandii / Źródło: MoerakiBoulders/orangsmile

Podobne kamienne sfery odnajdywano już przed wiekami, ale też w poprzednim stuleciu w basenie Morza Śródziemnego. Odkryto je również w Nowej Zelandii i w kilku miejscach Ameryki Środkowej, m.in. w Meksyku i Kostaryce.

Na antypodach ukazały się kiedyś ludzkim oczom na jednej z plaż; leżąc obok siebie w piasku, obmywane falami oceanu, wyglądały jak rekwizyty z zapomnianej sztuki. W Kostaryce setki tych obiektów – około 300 – znaleziono od lat 30. do 60. minionego wieku. Pierwsze z nich odkryto w czasie prac polowych w jednym z tradycyjnie rolniczych regionów kraju. Te nowozelandzkie, meksykańskie i np. francuskie (Korsyka) uznano za twory natury. Te z Kostaryki – znalezione na terenach zamieszkałych przez cywilizacje i kultury prekolumbijskie – za twory ludzkich rąk, choć nikt nie potrafi podać ani technologii ich wykonania, ani celu, w jakim zostały zrobione.

<iframe width="590" height="332" src="http://launch.newsinc.com/?type=VideoPlayer/Single&widgetId=1&trackingGroup=69016&playlistId=19132&siteSection=nydailynews-news&videoId=28601088" frameborder="no" scrolling="no" noresize marginwidth="0" marginheight="0" allowfullscreen webkitallowfullscreen mozallowfullscreen></iframe>